Skarby Działu Regionalnego (9) - Panorama Drawska z 1857 roku

Niedawno do zbiorów Działu Regionalnego drawskiej Biblioteki podarowany został bardzo interesujący obiekt związany z historią naszego miasta. Mowa tu o panoramie Drawska Pomorskiego wykonanej w 1857 roku. Przedstawienie sprzed 165 lat przekazał do naszej kolekcji Pan Stanisław Wolski, któremu raz jeszcze bardzo dziękujemy!

 

Ryc. 1. Panorama Drawska z 1857 roku.

Źródła ikonograficzne, czyli rozmaite obrazy, rysunki, sztychy czy stare fotografie przedstawiające nasze miasto, przekazują nam wiele interesujących informacji na temat jego wyglądu i trudno przecenić ich historyczną wartość. Szczególnie interesujące są wizerunki wykonane w XIX wieku oraz dawniej. Najstarszym znanym przedstawieniem Drawska jest oczywiście sztych Mariana z 1652 roku, którego powiększona kopia w formie muralu znajduje się nieopodal kościoła. Z lat 1710-1715 znany jest wizerunek miasta wykonany przez Daniela Petzolda. Warto też wspomnieć o rysunku drawskiego nauczyciela Friedricha Riewe z 1842 roku.

Ryc. 2. Zbliżenie na panoramę.

Piętnaście lat później - w 1857 roku - powstało przedstawienie, które szczęśliwie trafiło do zbiorów Działu Regionalnego drawskiej biblioteki. Widać na nim miasto zobrazowane od południa. W oczy rzuca się oczywiście gotycka świątynia górująca nad pozostałymi zabudowaniami. XIX-wieczne Drawsko od jakiegoś czasu pozbawione było okalających je od XIV wieku murów obronnych, czego efektem było zwiększenie powierzchni miasta i swoiste "wylanie się" zabudowy poza obręb dawnych umocnień. W XIX wieku wzdłuż ulic Sikorskiego (niem. Gr. Marktstraße), Piłsudskiego (niem. Gr. Mühlenstraße) oraz 11 Pułku Piechoty (Gr. Wollweberstraße) zaczęły powstawać początkowo stodoły i inne zabudowania gospodarcze, ale już w 2 połowie tego stulecia przy wymienionych ulicach zaczęły pojawiać się hotele, urzędy i eleganckie wille bardziej zamożnych mieszkańców. W mieście mieszkało wówczas około 4200 mieszkańców. 

 

Ryc. 3. Zbliżenie na kościół, szkołę i szpital.

Po lewej stronie od kościoła widoczne są dwa większe budynki z dwuspadowymi dachami. Obiekt po lewej to gmach szkoły miejskiej, którą w 1844 roku wybudowano przy obecnej ul. Obrońców Westerplatte. Była to jeszcze wówczas tylko środkowa część znanego nam gmachu. Dopiero w 1860 i 1862 roku od północy i od południa dobudowane zostały dwa trzykondygnacyjne skrzydła, a kształt jaki znamy szkoła uzyskała dopiero w wyniku remontu w latach 1914-16. Budynek po prawej stronie powstał w 1855 roku i pełnił funkcję szpitala miejskiego. Obecnie mieści siedzibę Centrum Zdrowia Psychicznego. Z prawej strony przedstawienia widoczny jest jeszcze jeden nieco wyższy gmach, który był pierwszą siedzibą Starostwa Powiatowego (obecny budynek przy ul. Chrobrego 1).

 

Ryc. 4. Zbliżenie na pierwszy gmach Starostwa Powiatowego. 

Chociaż panorama z 1857 roku znana była już wcześniej m.in. z przedruków na przedwojennych pocztówkach, to podarowany wizerunek jest znacznie dokładniejszy i można bliżej przyjrzeć się zabudowie miasta. Dzieło jest niepodpisane, więc niestety nie możemy nic powiedzieć o jego autorze. Wydaje się też, że nie mamy do czynienia z oryginałem dzieła, lecz tylko z jego kopią, co jednak wcale nie umniejsza wartości poznawczej przedstawienia.